BIOGRAFÍA
José Vázquez Cereijo (Lugo, 1940 – 2016) foi un artista polifacético cunha traxectoria vital e creativa que o sitúa como unha figura imprescindible da cultura galega e española do século XX. Nacido no emblemático número 16 da Praza Maior de Lugo, na mesma casa onde residiu o seu tío, o poeta Luís Pimentel.
Formación e xuventude: entre Lugo, Santiago e Madrid
A súa educación artística comezou de forma temperá. Con só dez anos, iniciouse na pintura no Círculo das Artes de Lugo baixo a dirección de Ricardo Camiño. Durante a súa adolescencia, colaborou con Ánxel Johán na creación de escenografías, mentres compaxinaba estas disciplinas co baile clásico xunto a Pilar Tabernero. Neste vibrante período xuvenil, frecuentou os faladoiros do Hotel Méndez Núñez, compartindo ideas con figuras como Manuel María, Uxío Novoneyra, Celestino Fernández de la Vega e visitantes ilustres.
Tras un breve paso pola carreira de Medicina en Santiago de Compostela en 1958, Cereijo trasladouse a Madrid en 1959. A década dos sesenta foi para el unha etapa de expansión académica e creativa: estudou Arquitectura e Cinematografía, formou parte dun grupo musical e obtivo o Premio Nacional Universitario de Ensaio polo seu estudo sobre o Padre Feijoo. Ademais, exerceu como profesor de debuxo na Escola Oficial de Arquitectos Técnicos de Madrid, destacando tamén como cartelista e ilustrador.
A madurez artística de Cereijo estivo marcada por encontros fundamentais. A súa asistencia diaria ao faladoiro de Celso Emilio Ferreiro integrouno plenamente no tecido cultural madrileño. A principios dos setenta, comezou a expoñer de forma individual en galerías de prestixio como Cultart, Toisón e Kreisler.
Un fito crucial na súa carreira foi a súa inmersión no universo da Xeración do 27. A través das súas visitas ao estudio de Gregorio Prieto e da súa estreita relación coa pintora Maruja Mallo, Cereijo conectou coa elite artística da época. Da súa colaboración con Mallo naceu gran parte da obra gráfica da pintora, destacando a carpeta de litografías Homenaxe á Revista de Occidente, prologada por Soledad Ortega Spotorno.
O Grupo ABRA, a Galería Mínima e o éxito internacional
En 1978, fundou o Grupo ABRA xunto a artistas como José Luis de Dios, Luis Eduardo Aute e Domingo Sarrey, participando en feiras internacionais como ARCO. En 1980, celebrou a súa primeira gran exposición institucional no Centro Cultural de la Villa de Madrid, consolidando o seu status coa publicación da súa biografía dialogada, Vázquez Cereijo: La pintura como confesión, escrita por José Castro Arines.
A súa faceta como galerista materializouse na Galería Mínima, na Praza das Salesas de Madrid, onde expuxo obras de Picasso, Miró, Manolo Viola e Gregorio Prieto. A partir dos anos oitenta e noventa, a súa produción volveuse voraz, levando a súa obra a museos e salas de Holanda, Bélxica, Nova York, China e Latinoamérica.
Mestre do Gravado e a “Suite Praga”
O gravado foi, en palabras do propio Cereijo, unha das súas maiores debilidades. O seu dominio da augaforte, a litografía e o linogravado culminou en 1994 coa exposición e o libro Praga, editado por Andrés Trapiello e con poemas de Juan Manuel Bonet. Tal foi a relevancia desta obra que, en 2001, o entón Príncipe Felipe obsequiou a suite de dezaseis linogravados ao presidente checo Vaclav Havel.
A súa excelencia técnica foi recoñecida co Premio Nacional de Gravado do Museo do Gravado Español Contemporáneo de Marbella en 1998, tras recibir previamente unha mención de honra na Calcografía Nacional da Real Academia de Belas Artes de San Fernando.
No novo milenio, a súa obra tomou un rumbo lírico inspirado no mundo gaélico e nas Illas Hébridas, influenciado pola súa relación co poeta Hamish Henderson e a súa esposa, Anne Nikitik. Os seus últimos anos estiveron dedicados con igual paixón á pintura e á literatura, publicando catro poemarios entre 2008 e 2014: Sombras de lúa azul, Desde o Catavento, Pingas de Orballo e Daguerrotipos.
En 2013, José Vázquez Cereijo puxo fin á súa etapa en Madrid para regresar definitivamente á súa casa da Praza Maior de Lugo. Alí continuou traballando incansablemente ata o seu falecemento o 16 de agosto de 2016, deixando tras de si un legado artístico que une a tradición galega coa vangarda universal.
